Samsun Sağlık Müdürü Dr. Mustafa Kasapoğlu, Samsun'da yıllık ortalama olarak 2 bin 500 yeni kanser vakası olduğunu belirtti.

Kanser hastalığının dünyada olduğu gibi Türkiye'de de öldürücülüğünün yanı sıra bıraktığı sakatlıklar ve ortaya çıkardığı ekonomik kayıplar sebebiyle önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu söyleyen Sağlık Müdürü Dr. Mustafa Kasapoğlu, "Sebebi bilinen ölümler sıralamasında kalp ve damar hastalıklarından sonra kanser ikinci sırada yer almaktadır.

Her yıl tüm dünyada 11 milyon insan bu hastalığa yakalanmakta ve 7 milyon insan yaşamını kanser sebebiyle kaybetmektedir. Dünya Sağlık Örgütü'nce 2020 yılında her yıl yeni kanser teşhisi konan hasta sayısının 17 milyona, 2050 yılında 24 milyona yükseleceği öngörülmektedir. Kanserle mücadelede hedef 2020 yılına kadar ülkemizde 65 yaş altı nüfusta tüm vücut kanserlerini yüzde 10, 2030 yılına kadar da akciğer kanserlerini yüzde 25, tüm vücut kanserlerini ise yüzde 15 oranında azaltmaktır.

Bu hedeflere yönelik olarak halkın kanser konusunda bilgi ve bilinç düzeyinin yükseltilmesi önem arz etmektedir. Türkiye'de en sık rastlanan ilk 10 kanserden 7'si, tüm kanserlerin neredeyse 3'te 2'sini oluşturmaktadır ve bunların tamamına yakını çok ucuz, etkin ve kolay uygulanabilen halk sağlığı yaklaşımları ile önlenebilecek niteliktedir" dedi.

Tütün ve ürünlerinin kullanımının dünyada olduğu gibi Türkiye'de de en önemli kanser nedenlerinin başında geldiğini ifade eden Dr. Mustafa Kasapoğlu, "Sigara, Türkiye'deki en sık rastlanan kanser olan akciğer-bronş kanserlerinin yüzde 90'ından doğrudan sorumludur. Mide, mesane, barsak, ağız ve gırtlak kanserleri ile rahim ağzı kanserlerinin oluşmasında da ciddi rol oynamaktadır. Sigara dünyada halen kanserden ölümlerinin yüzde 30'undan sorumludur.

Sigarayla kanser ilişkisi o kadar açıktır ki, tütün kontrolü yapılan ülkelerde son on yılda kanserlerde yüzde 10'luk bir azalma kaydedilmiş bulunmaktadır. Ülkemizde halkımızın yüzde 80'i kanseri en önemli sağlık sorunu olarak nitelendirirken, ancak yüzde 2'si kanserin erken belirtilerini, önlenebilme yollarını ve tarama metotlarını bilmektedir. Meme kanseri için memede kitle, rahim ağzı kanseri için menopoz sonrası veya cinsel ilişki sonrası kanama, kalın barsak kanseri için dışkıda kan, cilt kanseri için deride ülser veya şekil ve renk değiştiren cilt lekeleri, gırtlak kanseri için 2 haftayı geçen ses kısıklığı erken uyarıcı nitelikte belirtilerdir.

Toplumun bu bulgular için uyanık olması durumunda ilgili kanserlerin iz bırakmaksızın yok edilmesi mümkün olabilecektir. Bu nedenle kanser konusunda toplumda farkındalık sağlanması ve toplum bilincinin geliştirilmesi kanserle mücadelede en etkili yöntemlerin başında gelmektedir. Günümüzde özellikle bu hedefe yönelik kanser eylem planları yapılmakta, tütün kontrolü, dengeli beslenme, fizik aktivite ve korunma odaklı kanser mücadele stratejileri oluşturulmaktadır" diye konuştu.

Kanser hastalığını kontrol anlamında Samsun'da yapılan çalışmalar hakkında bilgi veren Dr. Kasapoğlu, "Yıl boyunca devam eden halk eğitim programında okul çocuklarına ve halka yönelik eğitim kanserin belirtileri, kanserden korunma, güvenli su kullanımı, sigaranın zararları, kendi kendine meme muayenesi görsel ve sözel anlatılmaktadır. Tüm sağlık kurum ve kuruluşlarında çalışan personele hizmet içi eğitimler yapılmaktadır. Sağlık Grup Başkanlıkları'nda oluşturulan eğitim ekipleri ve aile hekimlerince kadınlara meme kanserinde erken teşhis, kendi kendine meme muayene teknikleri ve belli aralıklarla smear testinin önemi hakkında bilgi verilmektedir.

Bakanlıktan gelen ve müdürlüğümüzce hazırlanan afiş ve broşürler halkın görebilecekleri yerlere asılmakta ve böylece halkın farkındalığı arttırılmaktadır. Kayıt işlemleri Kanser Kontrol Birimi'nce yapılmaktadır. Veriler uluslararası kayıt programı CanReg4'e kayıt edilmektedir. 2001 yılında başlayan çalışmalarımızda bugüne kadar veri tabanına toplam 28 bin 270 vaka kayıt edilmiştir.

Bunlardan 19 bin 847'si Samsun ikametli olup 8 bin 423'ü diğer illerdendir. Samsun ikametli erkek vaka sayısı 12 bin 86, kadın vaka sayısı 7 bin 761'dir. Samsun olarak yıllık ortalama 2 bin 500 yeni vakamız olmaktadır. Samsun ikametli olgularda görülen en sık kanser türleri erkeklerde akciğer, prostat, mesane, cilt ve mide kanserleriyken, kadınlarda meme, cilt, mide, kolon ve kanserleridir. Sağlık Bakanlığı tarafından Türkiye'de tarama ile önlenebilecek kanserlerden olan meme, rahim ağzı ve kolorektal kanserlerin taramaları için ulusal standartlar belirlenmiştir.

İlimizde Mehmet Aydın Eğitim ve Araştırma Hastanesi bünyesinde kurulan Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezi'nde (KETEM) meme ve rahim ağzı kanserlerinin toplum tabanlı tarama programlarına başlanmış ve başarıyla sürdürülmektedir. 50-69 yaş arası kadınlar meme kanseri taraması, 30 yaş üstü kadınlar da rahim ağzı kanseri taramasına alınmaktadır. Aile hekimlerimiz de kendi hastalarını KETEM'e yönlendirmek suretiyle çalışmalara katkıda bulunmaktadırlar" şeklinde konuştu.